Als een dierbare overlijdt, dan zakt de grond weg onder je voeten en kom je wellicht in een woelige zee terecht. In deze blog krijg je meer informatie omtrent rouwen en hoe je overeind kan blijven in deze woelige zee.
Als je geconfronteerd wordt met het overlijden van een dierbare dan volgt daarna een rouwproces, een proces van aanpassen. Rouwen is immers het antwoord dat iemand geeft op het verlies van een betekenisvolle relatie met iemand / iets. Je rouwt dus niet alleen naar aanleiding van een overlijden. Je kan ook rouwen omwille van een onvervulde kinderwens, een ontslag, een echtscheiding, gezondheidsproblemen, …
Bij een overlijden dien je als nabestaande te zoeken naar een manier om je leven opnieuw in te richten zonder de fysieke aanwezigheid van de overledene. Mogelijks dien je ook je opvattingen en je verwachtingen bij te sturen. Deze aanpassing is een zeer persoonlijk proces. Een proces dat met andere woorden voor iedereen anders is.
Rouwen is uniek
Vanuit wetenschappelijk onderzoek wordt rouwen anno 2020 aanzien als een duaal proces die vaak voorgesteld wordt in beeld d.m.v een roeiboot.
Rouwen wordt vergeleken met roeien met 2 riemen: een riem dat gericht is op het verlies en een riem dat gericht is op het herstel. Je hebt beide riemen nodig, want met 1 riem draai je rondjes en geraak je niet verder.
Het vraagt veel energie om de roeiboot vooruit te laten varen. Elk zoekt dan ook naar zijn manier om de roeiboot in de juiste richting te sturen. In een context van rouw betekent dit dat rouwen een uniek proces is, waarbij de ene persoon vooral gericht is op het verlies van de dierbare en alles wat hierbij komt kijken en een andere persoon eerder gefocust is op het herstel, gefocust op het leven dat verder gaat zonder de overledene.
Om onze roeiboot in beweging te houden, is het nodig dat we beide riemen inzetten, dat we naar links en naar rechts peddelen, ook al bestaat er daar geen exacte formule voor. Soms peddelen we meer verliesgericht en andere momenten zijn dan weer eerder herstelgericht bezig.
Hoe kan je gebruik maken van de verliesgerichte riem?
Als je gebruik maakt van deze riem staat het verlies centraal. De focus ligt op confrontatie met het verlies. Dit betekent het onder ogen zien dat iemand overleden is en nooit meer terug keert. Voor sommige nabestaanden betekent dit bijvoorbeeld contact zoeken met lotgenoten omdat ze herkenning zoeken en erkenning.
In tijden van verlies heb je mensen nodig die snappen dat er op rouw geen tijd staat. Het is belangrijk dat je je kan uiten op een manier die bij jou past en dat je zelf betekenis kan geven aan het verlies. Hierbij dient er ruimte te zijn voor alle emoties, dus zowel voor boosheid en verdriet, alsook voor opluchting en dankbaarheid.
Leren omgaan met de dood van een dierbare is geen kwestie van vergeten en verwerken. Het is zoeken naar de balans tussen verder gaan en je blijven voeden met de herinneringen aan degene die er niet meer is. Het is de tijd nemen. Zo lang je nodig hebt. Leren omgaan met de dood is geen kwestie van de dood een plekje geven, maar is een kwestie van de liefde voor hem of haar een levenslang plek geven.
Verlies van een dierbare kan er voor zorgen dat sommige rouwenden die welbekende draad van het leven niet oppakken na verloop van tijd, maar stoppen met bepaalde activiteiten. Anderen nemen dan weer heel snel hun dagdagelijkse activiteiten op. Rouwen is het zoeken van een balans tussen de confrontatie met het verlies en het weer deelnemen aan het leven. Maar het is een zoektocht voor elk individu om deze balans te vinden.
Hoe kan je gebruik maken van de herstelgerichte riem?
Als we de herstelgerichte riem gebruiken, ligt de focus op deelname aan de veranderde wereld. Na het overlijden opnieuw gaan werken of naar school gaan zijn 2 voorbeelden hiervan. Je gaat opnieuw verder met het leven na het verlies.
Voor de omgeving is het soms moeilijk om te zien dat een nabestaande het leven weer omarmt, nieuwe dingen doet, … Toch kan dit net een manier zijn op het voor deze nabestaande gepast rouwen.
Vanuit de herstelgerichte focus kan het soms nodig zijn om plezierige activiteiten te ondernemen die je even niet doen denken aan het verlies. Dit kan nodig zijn om overeind te blijven in de woelige zee van rouwen.
Soms heb je even geen zin om weer te vertellen hoe het gaat en wat er is gebeurd. Soms wil je gewoon even aan iets anders denken of iets anders doen. Ook dit is gebruik maken van de herstelgerichte riem en is ok.
Na een overlijden wordt de wereld letterlijk op zijn kop gezet. Er ontstaat een leven voor en een leven na het overlijden. Dit kan er ook voor zorgen dat de rollen in het gezin voor korte of langere tijd veranderen. Kinderen die bijvoorbeeld geconfronteerd worden met een overlijden kunnen zich zorgen maken om hun ouder(s) en daarom proberen hun ouder(s) te ontlasten door bijvoorbeeld de zorg voor broertjes of zusjes op zich te nemen.
Na verloop van tijd worden de rollen vaak weer wat normaler en gaan ouders en kinderen op zoek naar een nieuw evenwicht. Ook met elkaar. In een wereld die soms gitzwart is geweest, komt weer kleur tevoorschijn en misschien ook wel een nieuwe relatie…
Vroeger dacht men dat het rouwproces het doorwerken van een aantal taken was. Als je de taken had uitgevoerd was je klaar. Uit wetenschappelijk onderzoeken weten we dat dit niet klopt. Het is een continu veranderingsproces waarbij er zowel aandacht is voor het verlies als voor het herstel. Een rouwproces heeft geen eindpunt, het is een levenslange zoektocht naar integratie van de verlieservaring in jouw levensverhaal
Wanneer hulp inschakelen en waar vind je die hulp?
Als je weinig draagkracht ervaart, je ervaart weinig / geen steun in jouw omgeving of je ervaart dat het moeilijk is om te functioneren na het overlijden, dan kan het aangewezen zijn om professionele hulp in te schakelen. Dit betekent niet automatisch dat het rouwen problematisch verloopt.
Uit onderzoek blijkt immers dat slechts 10 à 15% van de mensen die met verlies geconfronteerd worden, moeilijkheden ervaren in het heen en weer bewegen tussen herstel en verlies en dit 1 jaar na het overlijden. Voor hen is professionele ondersteuning noodzakelijk.
Of anders gezegd 85% van de nabestaanden, jong en oud, kan op eigen kracht en met de steun vanuit de omgeving roeien op de woelige zee van rouw. Dit betekent dat de meerderheid van de rouwenden zich aanpast aan het verlies vanuit hun eigen veerkracht.
Wil je dat een professional even met je meevaart, surf dan naar https://www.ikzoekhulp.be/vind-een-hulpverlener/klacht/rouw-en-verlies
